0

BLOG

Chuối ngự

08/12/2015

-

Orion Data Convert

-

0 Bình luận

Trong Vân đài loại ngữ, Lê Quý Đôn có kể đến những giống chuối lùn (ái tiêu); chuối xanh (thanh tiêu); chuối bụt(phật tiêu), chuối lá (diệp tiêu), chuối mỏ quạ (ô truỷ tiêu), chuối tai mèo (miêu nhĩ tiêu), chuối hột (hạt tiêu), chuối núi(sơn tiêu), chuối phiên, chuối phượng vĩ… v.v… nhưng không thấy nhắc đến chuối ngự hoặc loại chuối nào có đặc điểm tương tự như chuối ngự. Sách Đại Nam nhất thống chí có mục thổ sản của từng tỉnh một cách khá cụ thể cũng chỉ chép đến mắm rươi tiếncam tiến mà không có chuối tiếnchuối ngự. Mục thổ sản của Hà Nội (vì thời ấy Đại Hoàng, Lý Nhân thuộc tỉnh Hà Nội) có chép các lệ thượng tiến muỗm, mít, vải, chuối thanh tiêu, chuối vàng, chuối mật, chuối lùn, chuối bụt, chuối cánh, chuối sã… nhưng không thấy chép  chuối tiến hay chuối ngự. Nhưng dù cho chưa tìm ra được thời điểm ra đời của cái tên chuối ngự , thì dân gian cũng đã xếp chuối ngự vào đầu bảng trong hơn 30 giống chuối ở Việt Nam.

 Chuối ngự cũng có nhiều loài:

Ngự Mít: quả to, ruột chuối vàng như múi mít vì thế mà đặt tên.

Ngự Tía: quả khi chín hơi lốm đốm vàng như chuối tiêu.

Ngự Trâu: quả to dài 9 – 12 cm, mỗi buồng dài 45 đến 100 cm, thường có 6 – 8 nải, có tua (nải cuối cùng thường có nhiều quả bé, dân gian gọi là tua).

Ngự miền Nam: quả xanh như chuối tiêu, quả dài, thân cây màu tím, thường được trồng nhiều ở miền Nam và Thái Bình.

Ngự Thóc: cây cao từ 2 – 2,5m, mỗi buồng lấy khoảng 6 nải, mỗi nải 12 – 18 quả. Quả dài 6 – 8 cm, đường kính 5 – 7 cm, vỏ mọng căng, vàng, ruột vàng óng, mùi rất thơm.

 Ngự Trâu, ngự Tía, ngự Thóc, ngự miền Nam, ngự Thái Bình… được trồng trên vùng đất thịt pha cát. Nhưng ngon nhất là giống chuối ngự Thóc trồng trên đất Đại Hoàng (Nhân Hậu, Lý Nhân, Hà Nam).

 Mùa trồng chuối ngự hợp nhất khoảng từ giữa đến cuối mùa xuân. Nơi trồng chuối tốt nhất là nền đất ải, quanh bờ ao, nếu trồng ở nơi khác cũng phải đào ao để lấy nước tưới và bùn bón cho cây đủ độ ẩm. Đất trồng chuối phải chuẩn bị thật kỹ. Các hốc đặt cách nhau khoảng 2m, ủ tro trấu, phân chuồng mục, phân gà xuống hốc. Chọn cây chuối giống cao khoảng 40 – 50 cm, không bị sâu bệnh. Sau khi đạt bầu chuối vào hốc, lấy đât bùn phủ quanh gốc. Thời gian đầu phải thường xuyên giữ đủ độ ẩm cho cây. Sau một tháng khi cây bén rễ, tưới bằng phân chuồng, phân bắc hoặc phân đạm).

 Chăm  sóc chuối ngự phải phù hợp theo mùa. Mùa hè nhiều mưa phải lo khơi rãnh thoát nước quanh gốc cho cây khỏi bị úng. Mùa khô phải thường xuyên tưới nước. Mỗi tháng bón phân một lần. Cây chuối ngự dáng cao, thanh. Cây mẹ cao 2 – 2,5 m, lá dài mượt. Khi chuối đang thì con gái – chưa mang buồng – phải đóng cọc tre chắc chắn bên cạnh để chống giữ vì nếu khi mang buồng mới trồng cột đỡ thì cây sẽ bị “chột “.

Đến cuối thu, chuối trổ buồng. Khác với các loại chuối khác, chuối ngự không được để chín cây vì quả sẽ bị nứt. Do vậy, khi chuối trổ buồng được 45 ngày, khi da quả chuối có hiện tượng lấm tấm là phải hạ buồng xuống ngay. Khi hạ buồng phải thật cẩn thận để buồng chuối được nguyên vẹn, không gẫy râu, dập quả. Thân cây chuối mẹ băm nhỏ, để mục làm phân bón cho những cây non xung quanh. Các bụi chuối được tỉa bớt cây con, mỗi bụi  chỉ để laị 2 cây mẹ, 2 cây con để thay thế.

 Muốn cho nải chuối chín đều, quả chuối có sắc vàng tươi, đều, đẹp, điều quan trọng phụ thuộc vào kỹ thuật dấm (ủ) chuối. Lò dấm chuối xưa thường quây bằng liếp (nay thì đã có thể được xây gạch) trên một nền đất có khoét một thùng vuông lõm xuống, mỗi chiều chừng 40 cm. Cho trấu vào thùng đốt, phủ tro bếp lên trên để tránh muội khói làm đen chuối. Trần lò đan bằng liếp tre, mỗi thanh tre dài chừng 1m, rộng 3 – 4cm. Trần lò được phủ kín rơm với đất nhào vôi (nay có thêm bao tải dứa) để cách ly chuối trong lò dấm với không khí bên ngoài. Dưới các liếp tre đặt các thanh tre già, tròn, dài khoảng 1m để treo buồng chuối (buồng chuối phải treo ngược cho quả chuối úp xuống vừa để nhiệt tản đều, tránh dập gẫy, lại đẹp mắt khi lên màu). Suốt quá trình dấm, cửa lò phải đóng kín để giữ nhiệt. Dấm qua một ngày một đêm là được. Đem buồng chuối ra ngoài 1 – 2 ngày  quả chuối sẽ lên màu vàng tươi, ngời sáng đẹp đẽ.

Nải chuối ngự được coi là ngon phải hội đủ cả các yêu cầu về hình, về hương, về sắc. Hình quả ngắn, có râu dài, trắng. Quả khi chín phải vàng rộm tự nhiên; vỏ chuối phải thật mỏng; phải thơm từ ruột chuối đến cả nải chuối; ruột chuối lại không được mềm nhão, cũng không được cứng. Nải chuối càng cong càng đẹp.

Chợ Rồng đủ thứ miếng sống, miếng chín. Hoa, lá, quả, tươi cũng đủ mà phơi khô cũng có. Đủ các mặt hàng của núi, của sông, của biển, của đồng rừng, của đồng xuôi như bất cứ cái chợ lớn nào… Nhưng đặc sắc nhất của chợ Rồng mà không một chợ tỉnh nào sánh được là tơ tằm và chuối Ngự. Chuối chín vàng lụa, vàng choé, màu mùa hoa hoè nở rộ vào giữa mùa thi chữ Hán ngày xưa cũng khó mà đo được với vàng chuối,  vàng tơ của chợ Rồng chói lọi. Cái màu vàng giãy nảy lên ấy tưởng chỉ có trong nghệ thuật và tranh màu chứ không ngờ nó lại ê hề giữa thiên nhiên và gian chợ tỉnh Nam…

Ảnh : Ngữ Thiên

Chính cái màu vàng đặc biệt của chuối ngự ở chợ Rồng – Nam Định đã như một nỗi ám ảnh ngọt ngào ùa vào những dòng viết đó của Nguyễn Tuân vang bóng một thời… Và dẫu cho đất Đại Hoàng, Lý Nhân – ngày nay không còn nằm trong địa phận hành chính của tỉnh Nam Định, nhưng trong tâm thức, quan niệm của dân gian nhiều thế hệ, trong văn hoá ẩm thực của người Nam Định không thể thể thiếu được chuối ngự.

Chuối ngự không chỉ góp phần làm sầm uất thêm, rực rỡ thêm sắc màu cho chợ Rồng – cái dạ dày của thành Nam, như được ghi lại trong văn cuả Nguyễn Tuân, mà còn là thứ quen thuộc trong những ngày lễ, tết, trên bàn thờ tổ tiên, trong mâm cỗ trung thu… cho đến những khi thăm nom, mua để làm  quà. Chuối ngự quý giá mà gần gũi, ngon thơm trong cuộc sống không chỉ của người dân Nam Định…

Ngữ Thiên

 

 

TAGS :

TIN MỚI

Bí quyết giữ vóc dáng

Aerobic tốt cho hệ tim mạch bao gồm các động tác lặp đi lặp lại, chẳng hạn như chạy, bơi hoặc đạp xe. Điều này cũng làm cơ bắp săn chắc hơn, kết hợp với các bài tập tăng sự dẻo dai cũng là một thói quen tốt cho bạn.

08/12/2015 0

TẠI SAO LẠI LÀ HERBALIFE

Mô hình phân phối rõ ràng Chúng tôi là thành viên của Hiệp Hội Bán Hàng Trực Tiếp khắp thế giới. Thu nhập của các Thành Viên Herbalife Độc Lập dựa trên doanh số bán hàng, và việc xây dựng công việc kinh doanh Herbalife đòi hỏi nhiều kỹ năng, khả năng chuyên tâm, thời gian đầu tư và sự chăm chỉ.

08/12/2015 0

Thể Thao Việt Nam - ASIAD 2014

Nằm trong chương trình tài trợ lần này của Herbalife, Giáo sư bác sĩ Y học thể thao Marco De Angelis, thành viên Ban cố vấn Dinh dưỡng Herbalife, người đã tư vấn cho các VĐV Olympic và liên đoàn thể thao Ý, Trung Quốc, Nga, đã tổ chức huấn luyện dinh dưỡng để xây dựng nền tảng kiến thức dinh dưỡng thể thao cho các HLV tại Hà Nội và TP.HCM vào ngày 24 và 28/4.

08/12/2015 0

Tiêu Chuẩn Vàng

Nếu Thành Viên quyết định chấm dứt tư cách Thành Viên Herbalife trong vòng 90 ngày vì bất kỳ lý do nào, Thành Viên sẽ được bảo đảm đầy đủ chi phí của bộ Cẩm Nang Kinh doanh Herbalife. Nếu Thành Viên chấm dứt tư cách Thành Viên và yêu cầu trả lại hàng hóa tồn kho đã mua trong vòng 12 tháng vì bất kỳ lý do nào, công ty sẽ hoàn trả 100% chi phí mà Thành Viên đã mua số hàng đó.

08/12/2015 0

DINH DƯỠNG HEBRALIFE

HERBALIFE TÀI TRỢ DINH DƯỠNG CHÍNH THỨC CHO ĐOÀN THỂ THAO VIỆT NAM THI ĐẤU TẠI SEA GAMES 2013

08/12/2015 0